نشان ، مدال و پرچم های شاهنشاهی ایران
- Admin
- Dec 13, 2025
- 5 min read
Updated: Dec 30, 2025
سمبولهای دربار شاهنشاهی ایران ترکیبی از نمادهای باستانی و ملی بودند که مهمترین آنها نشان شیر و خورشید با تاج پهلوی، فروهر، سیمرغ، کوه دماوند، و شمشیر در نشان رسمی پهلوی و درفشهای باستانی مانند درفش کاویانی (با نشان ستاره) و نماد شهباز هخامنشی بودند که قدرت شاهانه، هویت ایرانی، و مفاهیم اساطیری (مانند فر کیانی و آناهیتا).
نشان شاهنشاهی ایران نشان رسمی دودمان پهلوی,
این نشان در سال ۱۳۱۱ طراحی گردید و جایگزین نشان سلطنتی قاجاریان شد.
نشان رسمی شاهنشاه ایران
نشان رسمی شهبانوی ایران
نشان رسمی ولیعهد ایران
پرچم رسمی شاهنشاه ایران
پرچم رسمی شهبانوی ایران
پرچم رسمی ولیعهد ایران
پرچم نظامی شاهنشاهی ایران
پرچم کشور شاهنشاهی ایران
نشان جشنهای ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران
نشان نیروی دریایی شاهنشاهی ایران
نشان نیروی هوایی شاهنشاهی ایران
نشان تاج طلایی نخستین و تنها تیم آکروجت تاریخ ایران
نشان نیروی زمینی شاهنشاهی ایران
نشان رسمی نیروی زمینی شاهنشاهی ایران
نشان رسمی وزارت جنگ
نشان سازمان اطلاعات و امنیت کشور
آخرین طراحی استاندارد شیر و خورشید که در دهه ۱۳۵۰ انجام شده است.
آخرین پرچم استاندارد شیر و خورشید طراحی در دهه ۱۳۵۰
نشان پهلوی
نشان گارد جاویدان شاهنشاهی ایران
نشان افتخار و کوشش در ایران شاهنشاهی
درجات مدال
مدال شجاعت در دوران پادشاهی پهلوی
نشان سربلندی - دوران شاهنشاهی ایران
نشان سنین خدمت یکی از نشان های افتخار در ایران پادشاهی
این نشان همچون نشان کوشش، نشان پاس و نشان سه ستاره خدمت به افسران، درجه داران و کارمندان شهربانی کل کشور در دوران زمامداری رضاشاه و محمد رضاشاه پهلوی اعطاء میگردید.
نشان نظامی لیاقت یکی از نشان های متعدد برای نشان دادن شایستگی در ایران بود
این نشان با شمشیر و برگ خرما ویژه افسرانی بود که در ستادها و قسمتهای صفی و مراکز آموزشی ارتش شاهنشاهی و ژاندارمری کل کشور خدمت مینمودند و در سه درجه ارائه میشد.
در کنار نشان لیاقت، مدال لیاقت نیز وجود داشت که در مراسم خاص به واجدان شرایط اعطاء میگشت.
این مدال نیز دارای سه درجه مختلف میباشد که عبارتند از:
بر روی این مدال، نشان لیاقت نظامی با همان ویژگیها درج شده و بر پشت مدال نیز کلمه «لیاقت» با خط نستعلیق و در میان خوشه خرما قرار گرفته است. روبان این مدال بر خلاف نشان، دارای رنگی متفاوت بوده و بر روی روبان نیز شمشیری درج گردیده است.
نشان هفتپیکر، یکی از نشانهای بانوان در ایران بود که به افتخار ملکه ثریا همسر دوم محمد رضا شاه پهلوی ایجاد شد.
نشان هفتپیکر در سال ۱۹۵۷ میلادی تأسیس و جایگزین نشان آفتاب که نشان بانوان قاجاری بود شد ، در واقع نام این نشان به نام ثریا اسفندیاری، همسر دوم محمدرضا شاه اشاره دارد زیرا ثریا نام دیگری برای خوشه پروین یا هفتپیکر است.
پس ازملکه ثریا، ملکه فرح پهلوی، در ردهبندی دریافت این نشان، درجهٔ یکم یعنی درجهٔ والاجایگاهی را داراست. ملکه بئاتریکس که او نیز درجه اول این نشان را داراست در دیدار رسمی شاه ایران از هلند در سال ۱۹۶۶ از محمدرضا شاه دریافت کرد.
بر روی لعاب آبی پررنگ این نشان نماد خوشه پروین نقش شده و در بالای آن تاج شاهنشاهی پهلوی نمایان است. نوار زیر نشان به رنگ آبی آسمانی است. بعدها در آستانه مراسم تاجگذاری شاه و بنا بر قوانین دربار ایران، نشان آریامهر به افتخار ملکه فرح پهلوی ایجاد شد و وی نخستین دریافتکننده این نشان بود. این نشان جایگزین نشان هفتپیکر شد.
نشان آریامهر و نشان همایون یکی از نشان های افتخار ایران در دوران شاهنشاهی پهلوی است.
نشان سوم اسفند یکی از نشانهای افتخار در ایران است.
این نشان به یادبود روز سوم اسفند ماه ۱۲۹۹ که رضاشاه به منظور پایان دادن به دوره پریشانی کشور، کودتا کرد، تهیه و به فرمان شخص شاه فقط به افسران و همردیفانی که در کودتای مزبور شرکت داشتند، به پاس خدمات و فداکاری ایشان اعطاء گردید و بعد از این در مقابل هیچ نوع عملیات و خدمتی اعطاء نشد.
مدال شیر و خورشید سرخ ایران
نشان سپه یکی از نشانهای افتخار در ایران است که در اواخر حکومت قاجار توسط رضاشاه و زمانی که هنوز سردار سپه بود ایجاد گردید و جایگزین مدال ذوالفقار شد.
نشان درخش یکی از نشانهای افتخار در ایران است.
این نشان همچون نشان کوشش، نشان پاس و نشان سه ستاره خدمت به افسران، درجه داران و کارمندان شهربانی کل کشور در دوران زمامداری رضاشاه و محمدرضا پهلوی اعطاء میگردید و در سال ۱۳۲۵ در سه درجه ساخته شد.
نشان و مدال خدمت
از نشانهای افتخار در ایران است که در ازاء ده سال خدمت متوالی صادقانه به افسران و کارمندان ارتش شاهنشاهی برابر مقررات آئیننامه اعطاء میگردید. این نشان نخستین بار در در دوران پهلوی و در زمان رضاشاه ایجاد و اعطا گردید. برای دریافت نشان یا مدال خدمت درجه سه، ده سال؛ برای نشان یا مدال درجه دو، بیست سال و برای نشان یا مدال درجه یک، سی سال خدمت لازم بود. این نشان در دورههای مختلف، ساخت سوئد و ایران بود.
نشان دانش در دوره پهلوی
این نشان از جنس نقره و دارای طراحی ستاره ای شکل با هشت پَر بود. در مرکز آن تاج پهلوی به رنگ طلایی در زمینه ای با مینای آبی دیده میشد. اطراف قسمت مرکزی آن شاخههای زیتون قرار گرفته بود. قطر این نشان ۵۳ میلیمتر و دارای روبانی با دو نوار سرخ و یک نوار سفیدرنگ بود که بهطور متناوب قرار گرفته بودند.
نشان آذرآبادگان یکی از نشانهای افتخار در ایران است.
بر اساس قرارداد سه جانبه شوروی، انگلیس و آمریکا در تاریخ ۱۲/۱۲/۱۳۲۴ مقرر شد تا نیروهای متفقین خاک ایران را ترک کنند؛ و با توجه به متزلزل بودن وضعیت امنیت در ایران گروهی به نام فرقه دموکرات آذربایجان به رهبری جعفر پیشهوری و با پشتیبانی پنهان ارتش سرخ اقدام به تاسیس حکومت خودمختار آذربایجان کردند. برای رفع غائله آذربایجان دولت احمد قوام به کمک افراد محلی اقدام به شکست این گروه شبه نظامی نمود و در تاریخ ۲۱/۰۹/۱۳۲۵ این گروه را شکست داد.
به مناسبت این پیروزی توسط دولت وقت نشانی به نام نشان آذرآبادگان تهیه و به صورت رسمی به افراد تأثیرگذار در این پیروزی اهداء گردید. این نشان به کلیه افسران صفی که در ختم غائله آذربایجان، سمت فرماندهی را دارا بودند و همچنین رؤسای دوایر ستادها و ادارات یا عناصر حساس و مهمی که در تهران در این عملیات مداخله داشتند یا به پرچم کلیه هنگهایی که در این عملیات شرکت داشتند، با تشخیص و تعیین کمیسیون مربوطه اعطاء میگردید.
نشان ورزش یا خدمات ورزشی یکی از نشانهای افتخار در ایران است.
این نشان، عالیترین نشان ورزشی ارتش شاهنشاهی ایران بود که طبق آیین نامه و به افسران و درجه داران و افراد نیروهای مسلح شاهنشاهی و مربیان و سرپرستان تیمهای ورزشی داخل و اعضاء تیمهای ورزشی خارجی اعطاء میگردید و ترتیب نصب آن، پس از نشانها و مدالهای یابود بود.
مدال فرّ - دوران شاهنشاهی ایران
نشان تیراندازی نوع اول
درجه یک
این نشان به پرسنلی اعطاء میگردید که دارای نشانهای درجه دو و سه تیراندازی بوده و در مسابقات قهرمانی، بین تیراندازان ممتاز در رده نیروهای مسلح شاهنشاهی، مقام قهرمانی را حائز یا سه سال متوالی حائز رتبه دوم میگردیدند.
Comments